Dat 2010 het jaar van de Armoede en sociale uitsluiting is, was goed te merken tijdens het jaarlijkse congres van de Landelijke Cliëntenraad op 8 april. Elk programma-onderdeel legde wel de nadruk op de gevolgen van armoede: zowel persoonlijk als voor de samenleving.
Dat kon ook bijna niet anders met een dagvoorzitter als Marcel van Dam die al jaren ijvert voor de terugdringing van armoede. Zijn gedrevenheid weerklonk tijdens het hele congres. De ruim 500 aanwezigen lieten in de wandelgangen merken te spreken te zijn over zijn inbreng.
Ontwikkeling
Dat waren zij ook over de presentatie (zie onderaan dit artikel) van Jos van der Lans. Hij schetste een beeld van de ontwikkeling in het sociaal werk door de jaren heen. Een boeiend overzicht dat verklaart wat de huidige Nederlandse situatie is: meedenkende en meepratende cliënten.
De deelnemers aan het congres lieten met een hard boe-geroep hun afkeuring blijken over de afmelding van demissionair minister Donner van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Hij moest in de ochtend verstek aten gaan. De reden? Tijdens een Algemeen Overleg in de Tweede Kamer stond re-integratie op het programma. Meer bijzonder: de late inzet van re-integratiemiddelen voor nieuwe werklozen. Het was ook de reden dat kamerleden die aanvankelijk de hele dag aanwezig zouden zijn, nu ook besloten vroegtijdig af te haken of later op te komen dagen. De plaats van minister Donner werd ingenomen door directeur-generaal José Hilgersom.
Ab Harrewijnrede
Na de eerste pauze stond de Ab Harrewijnrede op het programma. Elk jaar is het weer een verrassing wie de rede mag uitspreken. Dit jaar nam Roos Vermeij, kamerlid voor de Partij van de Arbeid de uitdaging aan om in de boeiende rij van redenaars aan te sluiten.
Laatste programmaonderdeel voor de lunchpauze was de presentatie van de Scan Cliëntenparticipatie die in twee pilotgemeenten heeft gedraaid. Gemeenten lieten van beide kanten – ambtenaren én vertegenwoordigers van cliëntenraden – weten blij te zijn met het instrument. De scan maakt duidelijk waar de knelpunten liggen op het gebied van cliëntenparticipatie en wat er verbeterd kan worden.
Traditioneel kent het LCR-congres een luchtiger programma-onderdeel. Direct na de lunchpauze stond hiervoor het duo Ja-Maar op het podium. De voorstelling van Berthold Gunster en Tim Winkel was er vooral op gericht om mensen te laten nadenken over hun manier van oplossingen zoeken of ze juist vermijden. De voorbeelden waren even hilarisch als confronterend. Het viel op hoe vaak mensen ‘ja, maar...’ gebruiken om situaties op te lossen: het betekent dat mensen vast willen houden aan het oude en weinig geneigd zijn om naar andere mogelijkheden te kijken. De lijn van deze voorstelling bleef, gemeten naar reacties uit de zaal, lang hangen.
Cliënt in Beeld-prijs
Spannend moment is altijd weer de uitreiking van de Cliënt in Beeld-prijs, gevolgd door een fragment uit de film ‘De onrendabelen’ van Marcel van Dam. Aansluitend werd er gediscussieerd over armoede en sociale uitsluiting. Opvallend aspect daarbij was dat de 'Ja, maar’-gedachte bij veel deelnemers overheerste.
Net als voorgaande jaren lag de afsluiting van het congres bij de workshops die druk bezocht waren. En de mogelijkheid om achteraf te dineren in het congresgebouw NBC De Blokhoeve was door veel deelnemers aangegrepen om nog langer na te praten over de inhoud.
Eén uitkomst heeft een LCR-Congres eigenlijk nooit. De overtuiging dat de deelnemers met z’n allen zich in kunnen zetten om armoede terug te dringen, zal iedereen hopelijk aanzetten tot nieuwe activiteiten.