Aanbesteden in de Wmo is niet nodig

De brief van de Europese Commissie over de Wmo biedt gemeenten voldoende ruimte om af te zien van een openbare aanbesteding. Dat hebben aanbestedingsdeskundigen gezegd tegen Zorgvisie.

Ambtenaren van de Europese Commissie (EC) stuurden minister Klink van VWS vorige week een brief over de aanbestedingsplicht in de Wmo. Voormalig staatssecretaris Bussemaker had daar om gevraagd naar aanleiding van de initiatiefwet van SP-Kamerlid Agnes Kant. Met het wetsvoorstel wil de SP het aanbesteden uitbannen uit de Wmo.

EC: aanbestedingsplicht in Wmo

Volgens de EC bestaat er vrijwel altijd een aanbestedingsplicht. Het gros van de huishoudelijke hulp is volgens definities van de Europese aanbestedingsregels schoonmaakwerk en valt daarom onder zogeheten 2A-diensten, waarvoor een strikt aanbestedingsregime geldt. Alleen 2B-diensten, medische en maatschappelijke zorg, zijn vrijgesteld van aanbestedingsplicht. Maar daarvoor geldt vrijwel altijd een grensoverschrijdend belang – gezien de nabijheid van België en Duitsland en de economische waarde van opdrachten – waardoor er weer een plicht tot aanbesteden geldt, concludeert minister Klink op basis van de EC-brief.

Aanbesteden overbodig

Maar Nederlandse aanbestedingsexperts lezen de EC-brief anders. “De brief bevat eigenlijk niet zo veel nieuws”, stelt Jan Telgen, hoogleraar inkoopmanagement voor de publieke sector. “De zogeheten 2B-procedure geeft gemeenten dezelfde vrijheid als niet aanbesteden. Door zelf te sleutelen aan definities kunnen gemeenten het schoonmaakwerk integreren met maatschappelijke en welzijnsfuncties, wat 2B-diensten zijn.” 

EC-brief onder de maat

Aanbestedingsjurist Tim Robbe vindt de brief van de Europese ambtenaren zwaar onder de maat. “De ambtenaren stellen ten onrechte dat objectief is vast te stellen dat huishoudelijke hulp in de meeste gevallen een 2A-dienst is. Ze hebben geen idee wat thuiszorg is en zouden eens een dagje moeten meelopen. Thuiszorg is zorg en daarom een 2B-dienst.”

Geen grensoverschrijvend belang

Verder bestrijdt Robbe het grensoverschrijdend belang. “Ik heb aanbestedingen begeleid dicht bij de grens met een economische waarde van honderden miljoenen euro’s waar geen enkele buitenlandse aanbieder interesse voor toonde. Uit de jurisprudentie van het Europese Hof blijkt dat er geen grensoverschrijdend belang is als activiteiten zich binnen één lidstaat afspelen.”

Bron: Zorgvisie – Bart Kiers