'GGz cliënt het haasje'

De afgelopen maanden hield het LPGGz een landelijke AWBZ-wintertour. Samen met diverse cliëntenorganisaties werden informatiebijeenkomsten gehouden over de veranderingen in de AWBZ. Na acht bijeenkomsten is de balans opgemaakt. Twee zaken springen in het oog; 1. de eigen bijdrage begeleiding heeft ernstige gevolgen voor cliënten en 2. gemeenten schieten tekort om de gevolgen van de afbouw van de AWBZ via de WMO op te vangen.

Eigen bijdrage is breekpunt
Vanaf juni 2010 moeten ggz-cliënten voor begeleiding uit de AWBZ een eigen bijdrage betalen. Veel mensen weten nog (steeds) niet hoe hoog deze eigen bijdrage uiteindelijk wordt. De inning van de bijdrage verloopt slecht; veel dagopvangcentra of ggz-instellingen leveren cliëntgegevens te laat aan bij het CAK. Gevolg is dat cliënten vaak een half jaar of langer in onzekerheid verkeren over de beschikking en de hoogte van de eerste factuur. Onaanvaardbaar vindt het LPGGz, omdat een groot deel van deze kwetsbare doelgroep al erg veel moeite heeft om de eindjes aan elkaar
te knopen.

Omkering van zaken
De AWBZ-wintertour heeft ook nog eens bevestigd dat de eigen bijdrage voor veel cliënten reden is om met begeleiding of dagbesteding te stoppen. Zij willen of kunnen de eigen bijdrage niet langer betalen. Zo is er een groep cliënten die vrijwilligerswerk doet binnen een dagactiviteiten-centrum. Voorheen kregen ze daar een kleine vergoeding voor, nu moeten ze ervoor betalen.
Deze omkering van zaken is onbegrijpelijk en onaanvaardbaar. Anderen hebben toch moeite om zorg te accepteren; voor hen is de eigen bijdrage de prikkel om verdere hulp te mijden. Probleem is dat de groep afhakers vaak uit het zicht raakt van hulpverleners en cliëntenorganisaties.
Een deel van hen krijgt mogelijk een terugval en zal straks weer een beroep moeten doen op zwaardere zorg.

Kantelpuntje bij gemeenten
De rol van gemeenten kwam tijdens de wintertour uitvoerig aan bod. Het beeld is heel divers.
Veel gemeenten verwijzen naar De Kanteling; een proces waarin de gemeente niet meer denkt vanuit het aanbieden van standaardvoorzieningen, maar samen met de cliënt op-maatoplossingen zoekt. In de praktijk blijkt De Kanteling maar in weinig gemeenten op streek te zijn. Sommige gemeenten investeren wel in ggz-voorzieningen voor ontmoeting en inloop. Andere gemeenten doen dit bewust niet; zij maken alleen de algemene voorzieningen (buurthuizen) toegankelijker. 

Weinig vertrouwen in WMO
Deelnemers aan de bijeenkomsten staan kritisch tegenover het kabinetsvoornemen om alle extramurale begeleiding en dagbesteding over te hevelen van de AWBZ naar de WMO.
Gemeenten en WMO-loketten beschikken over onvoldoende kennis en affiniteit met de ggz, er zijn onvoldoende waarborgen voor kwaliteit en er is te weinig geld als gevolg van alle bezuinigingen, zijn veelgehoorde klachten. De conclusie van het LPGGz is dan ook dat de ggz-cliënt het haasje is. Meer dan ooit moet ervoor gewaakt worden dat deze kwetsbare mensen helemaal buiten spel komen te staan.

Eindverslag AWBZ-wintertour

Lees ook
Bijlage 1 van Meld je zorg-rapport 5: Meldingen van cliënten tijdens AWBZ-bijeenkomsten
Bijlage 2 van Meld je zorg-rapport 5: Meldingen van cliënten tijdens WMO-bijeenkomsten
Uitnodiging AWBZ-wintertour

Bron: Nieuwsbrief Landelijk Platform GGz
Contact: Nic Vos de Wael: n.vosdewael@platformggz.nl