In deze kenniskring werken professionals, docenten en studenten samen aan het vergroten van kennis op het gebied van presentie, kwartiermaken en support, toegespitst op community care in wijken en buurten. Thema’s zijn onder andere de aanwezigheid van professionals op lokaal niveau en de inzet van kwartiermakers en supportmethoden gericht op individuen en sociale netwerken.
Thematiek
Centraal in de kenniskring staan de volgende thema’s:
- De presentiebenadering
Kernelement van deze benadering is een aandachtige aanwezigheid in de buurt en directe leefomgeving van mensen, waardoor contact mogelijk wordt gemaakt en verbindingen ontstaan. Centraal daarbij staat het perspectief van mensen in kwetsbare omstandigheden. Professionals beogen dit perspectief zo goed mogelijk te begrijpen. Deze aandachtige nabijheid en het meebewegen met de ander, levert vaak aanknopingspunten voor activiteiten. De presentiebenadering werd ontwikkeld door Andries Baart.
- Kwartiermaken
Kwartiermaken richt zich op het creëren van meer begrip en gastvrijheid in de samenleving, waardoor mensen in kwetsbare en geïsoleerde posities aansluiting kunnen krijgen. Het vindt plaats in verschillende lagen van de samenleving, zowel op politiek niveau (lokaal en landelijk) als op het niveau van de organisatie en het individu. Ook op dit laatste niveau worden cliënten steeds binnen een bredere context gezien en wordt er een appel gedaan op de omgeving. Het concept van kwartiermaken werd ontwikkeld door Doortje Kal.
- Supportbenadering
Bij support gaat het in de eerste plaats om het benaderen van de ander als mens. Niet de beperkingen worden benadrukt, maar de gezonde kanten en de groeimogelijkheden. De ondersteuning is gericht op het functioneren in het gewone leven. De keuzes en voorkeuren van de persoon zijn het uitgangspunt. Het doel is om de door de cliënt gewenste resultaten te behalen en hem of haar te helpen de kwaliteit van leven zo groot mogelijk te laten zijn. Ook wordt de cliënt ondersteund in zijn of haar eigen ontwikkelingsproces en gaat de aandacht naar sociale en maatschappelijke participatie. Het gaat dan om activiteiten die gericht zijn op burgerschap en het vervullen van sociale rollen in de samenleving, zoals in sociale netwerkbenaderingen. De supportbenadering kent verschillende geestelijke ouders. In de Verenigde Staten zijn bekende namen John O’Brien en Robert Schalock. In Nederland hebben mensen als Ad van Gennep, Hans Kröber en Jean-Pierre Wilken veel over support gepubliceerd.
Doelstellingen
De kenniskring kent de volgende doelstellingen:
- Het delen en vergroten van kennis uit praktijk en onderzoek over de presentiebenadering, kwartiermaken en de supportbenadering.
- Het vergroten van kennis door benaderingen toe te passen en te onderzoeken in de praktijk van Wmo.
Opzet
De kenniskring kan beschouwd worden als een ‘community of practice and learning’, oftewel een leerwerkplaats. Ze heeft een semi-open karakter. Dat wil zeggen dat ze in principe bestaat uit een vaste kerngroep, maar dat andere mensen kunnen aanschuiven. Ze is primair bedoeld voor professionals, maar ook docenten en studenten zijn welkom. Verder nemen ook onderzoekers deel aan de kenniskring: er vindt immers veel onderzoek plaats. Kenniskringleden komen minimaal vier keer per jaar samen in een bijeenkomst van drie uur.
Werkwijze
Op basis van eerste besprekingen zijn doelstellingen geformuleerd. Besloten is dat een groot deel van de bijeenkomsten in 2010 en 2011 in de vorm van werkbezoeken worden ingericht. Dit betekent dat de kenniskringleden elke keer een nieuwe praktijk aandoen en ervaringen in de lokale context uitwisselen. Daarnaast zal een aantal praktijken nader worden onderzocht door studentonderzoekers, zodat informatie systematisch wordt verzameld. De resultaten van deze onderzoeken komen terug in de bijeenkomsten van de kenniskring.
Volgende bijeenkomsten zullen worden benut om de resultaten van het onderzoek en de voortschrijdende ervaringen van de deelnemers te bespreken. Daarbij zal concreet gewerkt worden aan producten (bijvoorbeeld (vervolg)onderzoek en documentatie). Uiteindelijk is het Kenniscentrum Sociale Innovatie (KSI) verantwoordelijk voor de uitwerking hiervan.
Coördinator: Simona Karbouniaris
Lector Jean-Pierre Wilken